Sociale inspiratiebronnen Arthur IJzerdraat

Deze bijlage geeft een beeld van een twaalftal personen die sfeer bepalend waren voor de sociale omgeving van IJzerdraat. Personen uit de tijd dat de verbeelding aan de macht was en Amsterdam zich manifesteerde als magisch centrum.

Foto door Willem Otten

Kees Hoekert (Nunspeet 1929 – Elburg 2017).
Voormalig leraar Frans, provo, medeoprichter van de Lowlands Weed Company, lateraal denker en eigenaar van woonboot de witte raaf. Was gedurende 30 jaar de informele mentor van Arthur IJzerdraat die hem dagelijks bezocht om zijn artistieke producten te overhandigen en een kopje thee te drinken. Aan boord van de witte raaf was IJzerdraat zwijgend getuige van de langdurige en veelal hilarische gesprekken met een groot aantal creatieve bezoekers waarvan er in onderstaande een aantal in het kort zijn omscheven.

Voor meer informatie zie: VOC

Magisch ritueel voor mooi weer tijdens het Popfestival Zuiderpark in Den Haag (1979). Foto door Willem Otten

Robert Jasper Grootveld (Amsterdam 1932-2009).
Performance kunstenaar, provo, medeoprichter van de Lowlands Weed Company, anti-rookmagiër en vlottenbouwer. Eric Duivenvoorden schreef over deze icoon van de jaren ’60 de biografie ‘Magiër van een nieuwe tijd; het leven van Robert Jasper Grootveld’ (Arbeiderspers 2009).

Voor meer informatie zie: Wikipedia

Foto door Willem Otten

Willem van den Hout (Den Bosch 1915 – Den Haag 1985).
Reclameschrijver die tijdens de Duitse bezetting hoofdredacteur was van het door de Nazi’s in het geheim bekostigde satirisch-propagandistische tijdschrift De Gil, waarin hij onder meer het begrip Dolle Dinsdag introduceerde. Zat na de oorlog drie jaar in de gevangenis op verdenking van collaboratie doch werd vrij gesproken. De Raad voor de Perszuivering ontzegde hem voor 10 jaar het recht op journalistieke arbeid waarna hij zich onder diverse aliassen vestigde als broodschrijver. Onder de naam Willie van der Heide publiceerde hij de serie avontuurlijke jongensboeken Bob Evers, waarvan meer dan 5 miljoen exemplaren werden verkocht.

Foto door Cor Jaring

Bart Huges (Amsterdam 1934-2004)
Semi-arts en propagandist van LSD en trepanatie. Boorde in 1965 eigenhandig een gaatje in zijn schedel waarna hij naar eigen zeggen permanent voor 70 % ‘high’ was. Hem werd daarna de toegang tot het arts-examen geweigerd. Werkte vervolgens in een onbeduidende functie in de bibliotheek van het Koninkijk Instituut van de Tropen te Amsterdam en bleef actief zijn ideeën propageren in zijn ‘Brieven aan de supermens’.

Cor Jaring (Amsterdam 1936-2013).
Fotograaf, conceptueel kunstenaar en docent aan de kunstacademie Enschede. Bereikte wereldfaam met zijn foto’s van de Provo-beweging en van de een week durende Sleep in for Peace van John Lennon en Yoko Ono in het Amsterdamse Hilton hotel in 1969. Organiseerde in 1979 de eerste nationale kikkerexpeditie.

Foto door Cor Jaring

Theo Kley (Rotterdam 1936 – Amsterdam 2022).
Beeldend kunstenaar en mede-oprichter van het Deskundologisch Laboratorium en diverse andere ludieke (studie)genootschappen. Deskundologie werd omschreven als de wetenschap die zich bezig houdt met dat wat je op je klompen kunt aanvoelen en die niemand boven de pet gaat. Kley nam het initiatief voor een 14-daagse vlindertelling in de Belgische Kempen en organiseerde de Vlinderopera die in 1969 op de Nederlandse televisie werd uitgezonden. Fungeert sinds vele jaren als informeel burgemeester van het gekraakte kunstenaarsdorp Ruigoord (tussen Amsterdam en Haarlem).

Foto door Willem Otten

Jan Overduin (Scheveningen 1947).
Overlevingskunstenaar, boekhandelaar en vanaf 1976 huisfotograaf van de scene rond woonboot de witte raaf. Maakte reportages ‘tot de dood er op volgt’ van IJzerdraat, Grootveld, Hoekert en anderen.

Max Reneman (Groningen 1923 – Palermo 1978).
Integreerde zijn beroepen als tandarts en beeldend kunstenaar in de mede door hem opgerichte Stichting Openbaar Kunstgebit. Vervaardigde kunstgebitten met ingebouwde radio, met ritssluiting tussen boven- en ondergebit, met kopspijkers in plaats van tanden, met spiegeltjes op de voortanden, etc. Hij werd als schilder onderscheiden met de Prix de Rome en vervaardigde een geschilderd zelfportret met een omkadering van tientallen kiezen en tanden uit eigen praktijk. Medeoprichter en actief beoefenaar van de deskundologie.

André Schmidt (Zwolle 1925 – Limburg 2016).
Was mede-eigenaar van een goed renderend reclamebureau waarbij hij ‘het zeer grote’ nastreefde. Verkocht zijn aandelen in 1966 en sloot zich aan bij de Provo- en Kabouterbeweging. Verbleef vanaf 1969 drie jaar als sannyasin bij de wereldberoemde goeroe Bhagwan Shree Rajneesh in Poona (India) die hem de naam Swami Anand Adi gaf.

Foto door Cor Jaring

Rob Stolk (Zaandam 1946 – Amsterdam 2001).
Activist in het kader van Provo en de kraakbeweging. Had een eigen drukkerij en was uitgever van het ludieke historische tijdschrift De tand des tijds met als motto: De tand des tijds loopt voor u achter de feiten aan en verschijnt als het uitkomt.
Hij ontwikkelde in 1965 samen met Luud Schimmelpennink het Provo Witte Fietsenmanifest dat aanstuurde op een autoluw stadscentrum en het collectief bezit van fietsen. Bij zijn huwelijk datzelfde jaar vervoerde hij zijn bruid Saartje op een witte fiets naar het gemeentehuis. De door Cor Jaring gemaakte foto haalde de wereldpers.

Arie Taal en Hraban Luyat. Foto door Jan Overduin

Arie Taal (Zwitserland 1947).
Bouwde tegenover woonboot de witte raaf een drijvend eiland van piepschuimblokken genaamd ’t Yland, met twee pittoreske tuinhuisjes en een ecologische tuin waarop in de lente een zwanenechtpaar nestelt. Fungeerde gedurende vele jaren als zelf aangestelde mantelzorger voor Kees Hoekert en had een eigen informeel periodiek met de naam Friese Geheime Dienst Bode.

Julius Vischjager (Amsterdam 1937-2020).
Journalist en uitgever van de Daily invisible, een handgeschreven politiek georiënteerd krantje van een pagina dat door hem persoonlijk werd verspreid. Minister-president Lubbers gaf hem het recht van de laatste vraag tijdens diens wekelijkse ontmoetingen met de media in het parlementair perscentrum Nieuwspoort. Vischjager maakt daarbij furore met zijn buitengewoon gecompliceerde betogen die aanleiding gaven tot veel hilariteit en waarmee alleen Lubbers met eenzelfde absurdistische logica uit de voeten kon.